Online Makale
Online Hizmetlere Toplu Bakış
Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
| Pamukkale Univ Muh Bilim Derg. Baskıdaki Makaleler: PAJES-69263 | DOI: 10.65206/pajes.69263 | |||
İşbirlikçi oyun teorisi yaklaşımıyla kuraklık yönetimi: Konya bölgesi üzerine KKİ analiziGülsün Yıldırım1, Eda Mete1, Serap Ergün2, Özlem Terzi31Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı, Isparta2Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Isparta 3Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Isparta İklim değişikliği, dünyanın pek çok bölgesinde ekstrem doğa olaylarının sıklığını ve şiddetini arttırarak, her geçen gün daha da kritik bir sorun haline gelmektedir. Bu bağlamda, hidrolojik çalışmaların önemi artmakta; özellikle kuraklık analizleri, su kaynaklarının etkin yönetimi ve planlanmasında temel bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, oyun teorisi yaklaşımlarının kuraklık analizlerinde nasıl uygulanabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Uygulama alanı olarak Türkiye’nin kuraklık açısından hassas bölgelerinden biri olan Konya Bölgesi seçilmiştir. Kuraklık koşullarının değerlendirilmesinde hem yağış hem de potansiyel evapotranspirasyon (PET) değerlerini dikkate alan keşif kuraklık indisi (KKİ) kullanılmış ve bu sayede daha duyarlı ve güvenilir analizler elde edilmiştir. Analiz kapsamında, Cihanbeyli, Karapınar ve Konya Havalimanı meteoroloji istasyonları oyun teorisinde birer oyuncu olarak ele alınmış ve bu istasyonlar arasındaki etkileşimler koalisyon yapıları üzerinden modellenmiştir. İşbirlikçi oyun teorisinin çözüm yöntemlerinden olan Shapley, Banzhaf ve Owen değerleri kullanılarak, her bir istasyonun kuraklık koşulları üzerindeki katkısı nicel olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular hem kısa vadeli hem de uzun vadeli dönemleri kapsamaktadır. Kısa vadeli analizler, özellikle Cihanbeyli ve Karapınar istasyonlarının kuraklık üzerinde daha baskın bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Uzun vadeli analizlerde ise tüm istasyonların katkılarının daha dengeli hale geldiği gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, iş birlikçi oyun teorisi modelleri; kuraklık yönetimi, bölgesel katkıların değerlendirilmesi ve su kaynaklarının adil paylaşımı gibi alanlarda güçlü bir karar destek mekanizması sunmaktadır. Özellikle bölgesel heterojenliklerin ve mevsimsel dalgalanmaların dikkate alınması, daha etkin ve yerel ihtiyaçlara duyarlı stratejilerin geliştirilmesine olanak tanımaktadır. Anahtar Kelimeler: Kuraklık yönetimi, Keşif kuraklık indisi, İşbirlikçi oyun teorisi, Shapley değeri, Banzhaf değeri, Owen değeriDrought management using a cooperative game theory approach: An RDI analysis for the Konya regionGülsün Yıldırım1, Eda Mete1, Serap Ergün2, Özlem Terzi31Department of Civil Engineering, Graduate Education Institute, Isparta Applied Sciences University, Isparta, Turkey2Department of Computer Engineering, Technology Faculty, Isparta Applied Sciences University, Isparta, Turkey 3Department of Civil Engineering, Technology Faculty, Isparta Applied Sciences University, Isparta, Turkey Climate change is becoming an increasingly critical issue worldwide by intensifying the frequency and severity of extreme natural events in many regions of the world. In this context, the importance of hydrological studies is increasing; in particular, drought analyses play a fundamental role in the effective management and planning of water resources. The study aims to demonstrate how game theory approaches can be applied in drought analyses. The Konya Region, one of Turkey's drought-sensitive regions, was selected as the application area. In evaluating drought conditions, the reconnaissance drought index (RDI), which considers both precipitation and potential evapotranspiration (PET) values, was used, thereby enabling more sensitive and reliable analyses. Within the scope of the analysis, Cihanbeyli, Karapınar and Konya Airport meteorological stations were considered as players in the context of game theory, and the interactions among these stations were modeled through coalition structures. Using the Shapley, Banzhaf and Owen values solution methods of cooperative game theory, the quantitative contribution of each station to drought conditions was determined. The findings cover both short-term and long-term periods. The short-term analyses indicate that the Cihanbeyli and Karapınar stations, especially, have a more dominant influence on drought conditions. In the long-term analyses, the contributions of all stations were observed to become more balanced. As a result, cooperative game theory models offer a powerful decision support mechanism in areas such as drought management, the assessment of regional contributions, and the fair sharing of water resources. Considering regional heterogeneities and seasonal fluctuations allows for the development of more effective and locally responsive strategies. Keywords: Drought management, Reconnaissance drought index, Cooperative game theory, Shapley value, Banzhaf value, Owen valueSorumlu Yazar: Özlem Terzi, Türkiye |
| ||
Tam Metin PDF
Yazdır
Alıntıyı İndir
RIS
E-Postala
Paylaş
Yazara e-posta gönder
Google Scholar